برآورد میزان اثرات خارجی منفی و تعیین مالیات جهت درونی سازی این اثرات: مطالعه موردی کارخانه مس سرچشمه رفسنجان

10.22055/jqe.2026.51455.2747

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 06 آبان 1405

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

1 بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز

2 هیات علمی / دانشگاه شیراز

چکیده
با توجه به اهداف جهانی کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و دستیابی به کربن صفر، کنترل انتشار آلاینده‌های صنعتی به‌ویژه در صنایع با اثرات جانبی منفی بر سلامت و محیط‌زیست ضروری است. زنجیره تولید مس کاتدی در مجتمع مس سرچشمه به‌عنوان یکی از منابع عمده انتشار CO₂ و آلاینده‌های محلی نظیر SO₂ و NO₂، تأثیر قابل‌توجهی بر کیفیت هوا و سلامت ساکنان شهرستان رفسنجان دارد. این مطالعه با هدف برآورد اثرات خارجی منفی منطقه‌ای و جهانی، به ارزیابی تمایل به پرداخت (WTP) شهروندان برای کاهش آلودگی هوا و تعیین میزان خسارت انتشار کربن پرداخته است. داده‌ها از ۳۸۶ پرسشنامه تکمیل‌شده توسط شهروندان رفسنجانی در سال 1403 با نمونه‌گیری تصادفی جمع‌آوری شدند. میانگین WTP ماهانه هر فرد حدود ۶۴,۵۹۳ تومان برآورد شد که نشان‌دهنده خسارت ماهانه حدود ۲۰ میلیارد تومان برای کل جمعیت شهرستان است. برآورد مبتنی بر شاخص خسارت خارجی ناخالص (GED) ناشی از انتشار تقریبی ۱ میلیون تن CO₂ سالانه از تولید ۲۵۰ هزار تن مس کاتدی، در ابعاد جهانی، خسارتی معادل ۴,۶ هزار میلیارد تومان را نشان می‌دهد. مطابق این برآورد، مالیات پیگویی حدود ۱۸ میلیون تومان به ازای هر تن کاتد تولیدی به‌عنوان راهکار جبران هزینه‌های اجتماعی و تشویق به کاهش انتشار پیشنهاد می‌شود. تحلیل رگرسیون لوجیت دوگانه دوبعدی (DBDC) نشان داد که مبلغ پیشنهادی، ترجیح محیط فعالیت، سابقه بیماری، فاصله تا منبع آلودگی و عضویت در گروه‌های حفاظت از محیط زیست به‌طور معناداری بر WTP تأثیر دارند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Estimating the Magnitude of Negative Externalities and Designing a Tax Scheme for Their Internalization: A Case Study of Sarcheshmeh Copper Complex in Rafsanjan

نویسندگان English

Sanaz Pourdamghan 1
rouhollah Shahnazi 2
Ahmad Sadrai-javaheri 1
Mahboubeh Jafari 1
1 Shiraz university
2 Shiraz university
چکیده English

Considering global goals for reducing greenhouse gas emissions and achieving net-zero carbon, controlling industrial pollutant emissions, especially in sectors with negative externalities on health and the environment, is essential. The cathode copper production chain at the Sarcheshmeh Copper Complex represents a major source of CO₂ and local pollutants such as SO₂ and NO₂, significantly affecting air quality and the health of Rafsanjan residents. This study aims to estimate both regional and global negative externalities by evaluating the willingness to pay (WTP) of Rafsanjan citizens for air pollution reduction and assessing the associated carbon damage. Data were collected in 2024–2025 through 386 randomly sampled questionnaires completed by local residents. The average monthly WTP per individual was approximately 645,930 Iranian Rial (IRR), indicating a total monthly damage of around 200 billion IRR for the entire population. Estimates based on the Gross External Damage (GED) index, resulting from the annual emission of approximately 1 million tons of CO₂ from the production of 250,000 tons of cathode copper, indicate a global damage of about 46 trillion IRR. Accordingly, a Pigouvian tax of roughly 180 million IRR per ton of cathode is proposed as a policy tool to internalize social costs and incentivize emission reduction. A two-dimensional double-bounded dichotomous choice (DBDC) logit regression analysis revealed that bid amount, preferred environmental activity, disease history, proximity to the pollution source, and membership in environmental protection groups significantly influence WTP.

کلیدواژه‌ها English

  • Willingness to Pay (WTP)
  • Contingent Valuation (CV)
  • Bivariate Double-Bounded Logit Regression
  • Pollution Tax
  • Environmental Damage
  • تاریخ دریافت 03 دی 1404
  • تاریخ بازنگری 27 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 14 شهریور 1405
  • تاریخ اولین انتشار 06 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 06 آبان 1405