بررسی تأثیر توسعه زیرساخت‌های ارتباطی و هزینه‌های تحقیق و توسعه بر نوآوری در دهک‌های مختلف: رویکرد رگرسیون کوانتایل

10.22055/jqe.2026.51020.2735

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 10 مرداد 1405

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت فناوری اطلاعات گرایش کسب و کار الکترونیک، گروه علوم انسانی، دانشگاه پیام نور، واحد تهران غرب، تهران، ایران

2 دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه پیام نور تهران، ایران

چکیده
ممطالعه حاضر تأثیر توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، هزینه‌های تحقیق و توسعه، جمعیت کل، مخارج دولت و حجم پول بر نوآوری را با استفاده از رویکرد رگرسیون کوانتایل پانلی در 34 کشور در حال توسعه طی دوره ۲۰۰۰ تا ۲۰۲۳ بررسی می‌کند. هدف اصلی پژوهش، تحلیل ناهمگنی اثر این متغیرها در سطوح مختلف توزیع نوآوری (دهک‌های پایین، میانی و بالا) و شناسایی تفاوت‌های ساختاری میان کشورها در مسیر توسعه نوآوری است.

یافته‌ها نشان می‌دهد که اثر متغیرهای مورد بررسی به طور معناداری وابسته به موقعیت کشورها در توزیع نوآوری است. زیرساخت‌های ارتباطی در دهک‌های پایین تا ششم اثر مثبت و معنادار بر نوآوری دارند، اما از دهک هفتم به بعد این اثر از بین رفته و منفی و غیرمعنادار می‌شود که بیانگر بازده نزولی و اشباع این عامل در سطوح بالای نوآوری است. هزینه‌های تحقیق و توسعه در تمامی دهک‌ها اثر مثبت و معناداری دارد و بیشترین ضرایب مربوط به دهک دوم و هشتم است، که نشان می‌دهد سرمایه‌گذاری در تحقیق و توسعه در تمام مراحل توسعه نوآوری مؤثر بوده و الگوی کاهش یکنواختی ندارد. جمعیت کل در همه دهک‌ها اثر مثبت و معنادار دارد، هرچند شدت این اثر در دهک‌های بالاتر کاهش جزئی می‌یابد که حاکی از اهمیت عوامل کیفی به جای کمیت خام جمعیت در مراحل پیشرفته است. مخارج دولت در دهک دوم اثر منفی و معنادار دارد، اما از دهک پنجم به بعد مثبت شده و در دهک‌های ششم، هفتم و نهم به سطح معناداری می‌رسد؛ این الگو نشان‌دهنده تغییر کارکرد دولت از مانع نوآوری در مراحل اولیه به حامی نوآوری در مراحل پیشرفته است. حجم پول در دهک‌های اول و دوم اثر مثبت و معنادار، در دهک‌های سوم تا ششم اثر مثبت اما غیرمعنادار، در دهک‌های هفتم و هشتم مجدداً مثبت و معنادار و در دهک نهم غیرمعنادار دارد که بیانگر تأثیرپذیری شدید این متغیر از کیفیت نهادهای مالی و ثبات اقتصادی است. آزمون‌های پایداری با روش‌های FMOLS و RLS و تحلیل حساسیت با متغیرهای وقفه‌دار، استحکام نتایج را تأیید می‌کنند.

به طور کلی، نتایج بیانگر آن است که محرک‌های نوآوری در مراحل مختلف توسعه یکسان نیستند و سیاست‌گذاری مؤثر مستلزم توجه به موقعیت کشورها در توزیع نوآوری و طراحی راهبردهای متناسب با سطح ظرفیت فناورانه آن‌هاست. رویکرد یکسان و خطی نمی‌تواند کشورهای در حال توسعه را در مسیر ارتقای نوآوری هدایت کند و هر کشور بسته به دهک نوآوری خود نیازمند بسته سیاستی هدفمند و مرحله‌ای است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

Examining the Impact of Communication Infrastructure Development and R&D Expenditures on Innovation across Deciles: A Quantile Regression Approach

نویسندگان English

Avin Yousefi 1
Hassan Darvish 2
1 Master of Science in Information Technology Management, E-Business Major, Department of Humanities, Payam Noor University, West Tehran Branch, Tehran, Iran
2 Associate Professor, Department of Public Administration, Payam Noor University, Tehran, Iran
چکیده English

This study examines the effects of communication infrastructure, R&D expenditure, total population, government spending, and money supply on innovation using panel quantile regression for 34 developing countries from 2000 to 2023. The aim is to analyze how these effects vary across different quantiles of the innovation distribution (low, middle, and high).

Results show that the impact of these variables depends significantly on countries' positions in the innovation distribution. Communication infrastructure has a positive and significant effect from the first to the sixth quantile, but this effect becomes negative and insignificant from the seventh quantile onward, suggesting diminishing returns and saturation at high innovation levels. R&D expenditure is positive and significant across all quantiles, with the largest coefficients in the second and eighth quantiles, indicating effectiveness at all stages of innovation development. Total population has a positive and significant effect across all quantiles, though its magnitude slightly decreases at higher quantiles, highlighting the growing importance of quality over quantity. Government spending is negative and significant in the second quantile but becomes positive from the fifth quantile onward, reaching significance in the sixth, seventh, and ninth quantiles. This reflects a shift in government's role from an obstacle in early stages to a supporter in advanced stages. Money supply has a positive and significant effect in the first and second quantiles, a positive but insignificant effect in the third to sixth quantiles, a renewed positive and significant effect in the seventh and eighth quantiles, and an insignificant effect in the ninth quantile. This suggests that the effect of money supply is strongly mediated by financial institution quality and economic stability. Robustness checks using FMOLS, RLS, and lagged variables confirm the stability of results.

In conclusion, innovation drivers are not uniform across development stages. Effective policymaking requires strategies tailored to each country’s position in the innovation distribution. A one-size-fits-all approach cannot guide developing countries toward innovation; instead, targeted, stage-specific policy packages are needed.

کلیدواژه‌ها English

  • Communication Infrastructure, R&
  • D Expenditures, Innovation, Quantile Regression Approach
  • تاریخ دریافت 11 آبان 1404
  • تاریخ بازنگری 05 اردیبهشت 1405
  • تاریخ پذیرش 27 اردیبهشت 1405
  • تاریخ اولین انتشار 10 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 10 مرداد 1405