فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری

بررسی اثرات نامتقارن شاخص‌های عمده اقتصاد کلان بر شاخص قیمت بازار سهام در کشورهای اصلی طرف تجاری ایران: رویکرد رگرسیون چندکی

https://doi.org/10.22055/jqe.2023.42705.2534
دوره 22، شماره 3 - شماره پیاپی 86
دوره بیست و دوم، شماره سوم، پاییز 1404
پاییز 1404
صفحه 115-137
فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد مقداری

نوع مقاله : مقاله مستخرج از رساله دکتری

نویسندگان

سید رحیم موسوی 1
ابراهیم نگهداری 2
احمدعلی اسدپور 3
مهدی کمالی 4

1 دانشجوی دکترای، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم، قشم، ایران.

2 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس، بندرعباس، ایران

3 دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بندرعباس، بندرعباس، ایران.

4 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد قشم، قشم، ایران.

چکیده
چکیده گسترده
معرفی:
ساختارهای درهم تنیده اقتصادهای امروزی باعث می‌شود تا تغییرات در یک بخش یا یک کشور به سرعت به بخش‌ها یا اقتصاد سایر کشورها گسترش یابد. شواهد تجربی نشان داده‌اند که بازارها از یکدیگر جدا نیستند و حرکت های آن‌ها در یک فضای جدا از یکدیگر صورت نمی ‌گیرد. جنبه‌های زیادی برای سرمایه‌گذاری وجود دارد که رایج‌ترین آن­ها سرمایه‌گذاری در صندوق‌های مشترک، صندوق تأمین عمومی، طلا و املاک و مستغلات است. قیمت سهام در بازار تعیین می­شود، جایی که عرضه فروشنده با تقاضای خریدار پاسخ می­دهد. ادبیات اقتصادی و مالی نشان می دهد که نوسانات ناشی از مسائل سیاسی بین­المللی (ارتباطات دولتی، بازار کار، جهانی شدن و کاهش رشد) همراه با مسائل مالی (اهرم، انگیزه­های ریسک بخش مالی و پولی) می­تواند کشورها دیگر و به ویژه شرکای سیاسی و تجاری را تحت تاثیر قرار دهد. بازار مالی نقش مهمی در جمع­آوری منابع مالی و به کارگیری آن­ها در پروژه های مختلف سرمایه­گذاری ایفا می­کند؛ زیرا مکانی است که تمام معاملات سرمایه به منظور سرمایه­گذاری یا تامین مالی در قالب مشارکت یا وام برای اوراق بهادار بلندمدت انجام می شود. از این­رو، برای این­که بازارهای مالی نقش اقتصادی مؤثری در ادغام پس‌اندازهای مختلف داشته باشند، باید اطلاعات مربوطه شرکت‌ها در دسترس باشد و دائماً در قیمت سهام آنها منعکس شود. عوامل و دلایل زیادی بر شاخص قیمت بازار سهام در کشورهای مختلف تاثیرگذار هستند. با وجود آن­که فاکتورهای موثر بر شاخص قیمت بازار سهام عمدتاً از یک رفتار نامتقارن و غیرخطی پیروی می­کند، عمده روش ­هایی که به بررسی این رابطه پرداخته­اند، خطی بوده است. این روش­ها نمی­تواند گویای برازش کاملی از مدل مورد بررسی باشد. مطالعات مختلف نشان داده است که رفتار قیمت سهام و به تبع آن عوامل موثر بر شاخص قیمت نیز عمدتاً رفتاری غیر خطی یا نامتقارن دارند که در بیشتر مطالعاتی که به بررسی عوامل موثر بر شاخص قیمت بازار سهام می ­پردازند، نادیده گرفته شده است.
 
متدولوژی:
در این مطالعه از رویکرد پس از وقوع و از داده های ثانویه استفاده خواهد شد. روش گردآوری داده های مطالعه نیز کتابخانه ای است. برای تجزیه و تحلیل داده ها نیز از رویکرد رگرسیون چندکی استفاده خواهد شد.
 
یافته­ها:
یافته­ های این مطالعه نشان داد که تاثیر تورم، نرخ ارز، نقدینگی، تولید ناخالص داخلی بر شاخص قیمت بازار سهام مثبت و معنی­دار بوده است. اثر تجارت خارجی بر شاخص قیمت بازار سهام نیز رد سطح 90 درصد معنی­دار بوده است. براساس سایر نتایج این مطالعه نیز اثر متغیرهای نرخ ارز و نرخ تورم بر شاخص قیمت بازار سهام نامتقارن بوده است. اثر متغیر تولید ناخالص داخلی، تقدینگی و تجارت خارجی نیز متقارن بوده است.
 
نتیجه:
این نتایج گویای این موضوع است که قیمت­ها به تنهایی نمی­توانند تمامی اطلاعات شاخص قیمت بازار سهام در این کشورها را توضیح دهند و متغیرهای کلان اقتصادی نیز نقشی موثر و تاثیرگذار بر شاخص قیمت بازار سهام رد این کشورهای دارند.

کلیدواژه‌ها

نرخ ارز
نرخ تورم
شاخص قیمت سهام
رگرسیون چندکی
موضوعات

عنوان مقاله English

Investigating the asymmetric effects of major macroeconomic indicators on the stock market price index in the main trading partner countries of Iran: a quantile regression approach

نویسندگان English

seyedrahim musavi 1
ebrahim negahdari 2
ahmad ali Asadpoor 3
mahdi kamali 4
1 PhD student, Department of Economics, Faculty of Economics, Islamic Azad University Qeshm International Branch, Qeshm, Iran.
2 Assistant Professor, Department of Economics, Faculty of Management and Economics, Islamic Azad University, Bandar Abbas Branch, Bandar Abbas, Iran.
3 Associate Professor, Department of Economics, Faculty of Management and Economics, Islamic Azad University, Bandar Abbas Branch, Bandar Abbas, Iran
4 Assistant Professor, Department of Economics, Faculty of Management and Economics, Qeshm Branch Islamic Azad University, Qeshm, Iran.
چکیده English

EXTENDED ABSTRACT
INTRODUCTION
The intertwined structures of today's economies make changes in a sector or a country quickly spread to the sectors or economies of other countries. Empirical evidence has shown that the markets are not separate from each other and their movements do not take place in a separate space from each other. There are many aspects of investing, the most common of which are investing in mutual funds, mutual funds, gold and real estate. Stock prices are determined in the market, where seller's supply meets buyer's demand. The economic and financial literature shows that fluctuations caused by international political issues (government relations, labor market, globalization and growth slowdown) along with financial issues (leverage, financial and monetary sector risk incentives) can affect other countries and especially to influence political and business partners. The financial market plays an important role in collecting financial resources and using them in various investment projects; Because it is a place where all capital transactions are done for the purpose of investment or financing in the form of partnership or loan for long term securities. Hence, for financial markets to play an effective economic role in pooling different savings, the relevant information of companies should be available and constantly reflected in their stock prices. Many factors and reasons affect the stock market price index in different countries. Despite the fact that the factors affecting the stock market price index mainly follow an asymmetric and non-linear behavior, most of the methods that have investigated this relationship have been linear. These methods cannot be indicative of a complete fit of the investigated model. Various studies have shown that the stock price behavior and consequently the influencing factors on the price index are mostly non-linear or asymmetric, which has been ignored in most of the studies that investigate the influencing factors on the stock market price index.
 
METHODOLOGY
In this study, the post-event approach and secondary data will be used. The method of collecting study data is library. Quantitative regression approach will be used for data analysis.
 
FINDINGS
The findings of this study showed that the impact of inflation, exchange rate, liquidity, gross domestic product on stock market price index was positive and significant. The effect of foreign trade on the stock market price index has also been significant at the level of 90%. Based on other results of this study, the effect of exchange rate and inflation rate variables on the stock market price index is asymmetric. The variable effect of GDP, competitiveness and foreign trade has also been symmetrical.
 
CONCLUSION
These results show that the prices alone cannot explain all the information of the stock market price index in these countries and macroeconomic variables also have an effective and influential role on the stock market price index of these countries.
 

کلیدواژه‌ها English

  • Exchange Rate
  • Inflation Rate
  • Stock Price Index
  • Quantile Regression
Akgül, I., Bildirici, M., & Özdemir, S. (2015). Evaluating the nonlinear linkage between gold prices and stock market index using Markov-Switching Bayesian VAR models. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 210, 408–415. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2015.11.385
Amiri, H., Pourjavan, A., & Zahedi, M. (2025). Gold, currency and bitcoin as hedge or safe haven for stocks: Evidence from Tehran Stock Exchange (TSE) using Smooth Transition Regression (STR) models. Quarterly Journal of Quantitative Economics (JQE), 21(4), 220–272. https://doi.org/10.22055/jqe.2023.39758.2458 [in Persian].
Amiri, S., Homayounifar, M., Karimzadeh, M., & Falahi, M. A. (2015). Examination of dynamic correlation between major assets in Iran by DCC-GARCH approach. The Economic Research (Sustainable Growth and Development), 15(2), 183–201. Retrieved from http://ecor.modares.ac.ir/article-18-7024-fa.html [in Persian].
Azizi, F. (2004). Experimental test of the relationship between inflation and stock returns in Tehran Stock Exchange. The Economic Research (Sustainable Growth and Development), 4(11-12), 17–30. [in Persian].
Banerjee, S., Walder, F., Büchi, L., Meyer, M., Held, A. Y., Gattinger, A., … & van der Heijden, M. G. (2019). Agricultural intensification reduces microbial network complexity and the abundance of keystone taxa in roots. The ISME journal, 13(7), 1722–1736. https://doi.org/10.1038/s41396-019-0383-2
Beer, F., & Hebein, F. (2008). An assessment of the stock market and exchange rate dynamics in industrialized and emerging markets. International Business & Economics Research Journal (IBER), 7(8). https://doi.org/10.19030/iber.v7i8.3241
Branger, N., Breuer, B., & Schlag, C. (2010). Discrete-time implementation of continuous-time portfolio strategies. The European Journal of Finance, 16(2), 137–152. https://doi.org/10.1080/13518470902927233
Chang, F. (2022). The impact of inflation on stock market returns in China with a quantile approach. Journal of Financial Economics, 47(3), 532–549.
Ciner, C., Gurdgiev, C., & Lucey, B. M. (2013). Hedges and safe havens: An examination of stocks, bonds, gold, oil and exchange rates. International Review of Financial Analysis, 29, 202–211. https://doi.org/10.1016/j.irfa.2012.12.001
Diebold, F. X., & Yilmaz, K. (2009). Measuring financial asset return and volatility spillovers, with application to global equity markets. The Economic Journal, 119(534), 158–171. https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2008.02208.x
Doong, S.-C., Yang, S.-Y., & Wang, A. T. (2005). The dynamic relationship and pricing of stocks and exchange rates: Empirical evidence from Asian emerging markets. Journal of American Academy of Business, 7(1), 118–123.
Elmi, Z., Aboonouri, E., Rasekhi, S., & Shahrazi, M. (2014). The influence of volatility structural changes on shock transmission and volatility spillover between gold and stock markets in Iran. Economic Modelling, 8(26), 57–73. Retrieved from https://eco.firuzkuh.iau.ir/article_554775.html [in Persian].
Fallahi, F., Hghighat, J., Sanoubar, N., & Jahangiri, K. (2014). Study of correlation between volatility of stock, exchange and gold coin markets in Iran with DCC-GARCH model. Economics Research, 14(52), 123–147. Retrieved from https://joer.atu.ac.ir/article_145.html [in Persian].
Fallahi, F., & Jahangiri, K. (2015). The study of financial contagion among stock market, exchange and gold coin in Iran. Monetary & Financial Economics, 22(10), 61–86. https://doi.org/10.22067/pm.v22i10.40535 [in Persian].
Fowowe, B., & Shuaibu, M. (2016). Dynamic spillovers between Nigerian, South African and international equity markets. International Economics, 148, 59–80. https://doi.org/10.1016/j.inteco.2016.05.002
Granger, C. W., Huangb, B.-N., & Yang, C.-W. (2000). A bivariate causality between stock prices and exchange rates: evidence from recent Asianflu. The Quarterly Review of Economics and Finance, 40(3), 337–354. https://doi.org/10.1016/S1062-9769(00)00042-4
Hadipour, H., Paytakhti Oskooe, S. A., Alavi Matin, Y., & Rahmani, K. (2021). The factors affecting on instability index in Tehran Stock Exchange (The case: Base metals industry). Industrial Management Studies, 19(61), 181–207. https://doi.org/10.22054/jims.2021.57264.2581 [in Persian].
Jin, F. (2022). Investigating factors affecting the stock market in Southeast Asian countries: Astana panel approach. Journal of Financial Economics, 4(22), 143–162.
Karimzadeh, M. (2006). Examination long run relationship between stock price index and monetary microeconomics variables by using co integration technique in economy of Iran. Iranian Journal of Economic Research, 8(26), 41–54. Retrieved from https://ijer.atu.ac.ir/article_3707.html [in Persian].
Khalifa, A. A., Hammoudeh, S., & Otranto, E. (2014). Patterns of volatility transmissions within regime switching across GCC and global markets. International Review of Economics & Finance, 29, 512–524. https://doi.org/10.1016/j.iref.2013.07.011
Koenker, R., & Bassett Jr, G. (1978). Regression quantiles. Econometrica: Journal of the Econometric Society, 46(1), 33–50. https://doi.org/10.2307/1913643
Koenker, R., & Hallock, K. F. (2001). Quantile regression. Journal of Economic Perspectives, 15(4), 143–156. https://doi.org/10.1257/jep.15.4.143
Liu, T.-Y., & Lee, C.-C. (2021). Global convergence of inflation rates. The North American Journal of Economics and Finance, 58, 101501. https://doi.org/10.1016/j.najef.2021.101501
Mehr-un-Nisa, & Nishat, M. (2011). The determinants of stock prices in Pakistan. Asian Economic and Financial Review, 1(4), 276–291.
Mohammadzadeh, A., & Shahiki Tash, M. N. (2018). Investigation relationship between the macroeconomic markets and financial market using the conditional capital asset pricing model (case study of Tehran Stock Exchange). Quarterly Journal of The Macro and Strategic Policies, 5(20), 100–120. Retrieved from https://www.jmsp.ir/article_47920.html [in Persian].
Moqbel, M. A., Al-Rjoub, A. M., & AL-Shwiyat, Z. M. M. (2015). The effect of applying accounting information systems on the improvement of production costs: An applied study on Jordanian industrial firms listed on the Amman stock exchange. International Management Review, 9(5), 824–834.
Pazoki, N., Hamidian, A., Mohammadi, S., & Mahmoudi, V. (2013). Correlation analysis of stock exchange index, oil price, exchange rate and gold price: A wavelet decomposition method. Journal of Investment Knowledge, 2(7), 131–148. Retrieved from https://jik.srbiau.ac.ir/article_7513.html [in Persian].
Piraee, K., & Shahsavar, M. R. (2008). Measuring the impact of price changes of goods and services on poverty in Iran. Iranian Journal of Economic Research, 12(36), 153–185. Retrieved from https://ijer.atu.ac.ir/article_3570.html [in Persian].
Samadi, S., Ebrahimmi, N., & Aghili, F. (2015). The effect of exchange rate fluctuations on the stock market index and the price of gold coins. Monetary & Financial Economics, 22(9), 57–73. https://doi.org/10.22067/pm.v22i9.19367 [in Persian].
Sharif, T., Purohit, H., & Pillai, R. (2015). Analysis of factors affecting share prices: The case of Bahrain stock exchange. International Journal of Economics and Finance, 7(3), 207–216. https://doi.org/10.5539/ijef.v7n3p207
Singh, P. (2014). An empirical relationship between selected Indian stock market indices and macroeconomic indicators. International Journal of Research in Business Management, 2(9), 81–92.
Uddin, R., Rahman, Z., & Hossain, R. (2013). Determinants of stock prices in financial sector companies in Bangladesh-A study on Dhaka Stock Exchange (DSE). Interdisciplinary Journal of Contemporary Research in Business, 5(3), 471–480.
Wang, A., Choi, F., & Liu, J. (2022). The effect of macroeconomic variables on the stock price index in selected Asian countries. Journal of Financial Studies, 4(5), 332–345.
Wang, M.-L., Wang, C.-P., & Huang, T.-Y. (2010). Relationships among oil price, gold price, exchange rate and international stock markets. International Research Journal of Finance and Economics, 47, 72–89.
Zare, H., & Rezaei, Z. (2006). The effects of foreign exchange, gold coin and housing markets on Tehran Stock Market: A vector error correction model. Research Bulletin of Isfahan University (Humanities), 21(2), 99–112. Retrieved from https://www.sid.ir/paper/24919/en [in Persian].
Zamani, M. , Emamverdi, G. , Noorifard, Y. , Hamidian, M. & Jafari, S. M. (2024). Predicting Value At Risk: An Artificial Intelligence Approach. Quarterly Journal of Quantitative Economics (JQE), 21(2), 1-33. Doi: 10.22055/Jqe.2021.35793.2293 [In Persian].
 
 
 
  • تاریخ دریافت 15 دی 1401
  • تاریخ بازنگری 30 بهمن 1401
  • تاریخ پذیرش 17 تیر 1402
  • تاریخ اولین انتشار 17 تیر 1402
  • تاریخ انتشار 01 آذر 1404

صفحه اصلی

اخبار و اعلانات

راهنمای نویسندگان

ارسال مقاله

تماس با ما