نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مشهد _میدان آزادی _دانشگاه فردوسی _دانشکده علوم اداری و اقتصادی _دفتر مجله دانش و توسعه -تلفن: 9153100331- 5118811243- 05118813090-4- دورنگار:05118811243

2 دانشگاه فردوسی مشهد

3 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه فردوسی مشهد

4 دانشجوی دکتری دانشگاه فردوسی مشهد

چکیده

هدف همه اقتصادهای جهان توسعه اقتصادی است. بسیاری از کشورهای توسعه‏یافته توسعه اقتصادی را از طریق بخش صنعت تجربه کرده‌اند. در سال‌های اخیر شاهد جریانی فزاینده در میان کشورهای کمتر توسعه‌یافته برای صنعتی شدن بوده‌ایم. به همین دلیل است که بحث «صنعتی شدن» موضوع مهمی در نوشته‌های توسعه اقتصادی هست. صنعتی شدن عامل اساسی توسعه اقتصادی کشورهای پیشرفته بوده است و صنعتی شدن پیوندهای عمیقی با مسئله توسعه‌یافتگی و عقب‌ماندگی دارد. هدف از این پژوهش بررسی تأثیر شوک‏های ساختاری تورم، قیمت نفت، شاخص قیمت جهانی، نرخ بهره، حجم پول، نرخ ارز و تولید کل بر تولید صنعتی بر اساس داده‏های فصلی (1395-1370) و برآورد میزان شدت اثر هرکدام بر صنعتی شدن، با استفاده از مدل خودرگرسیون‏برداری‏ساختاری (svar) می‏باشد. داده‏های تحقیق از پایگاه‏های داده‏ی بانک جهانی، بانک مرکزی، مجله‏ی نماگرهای اقتصادی، مرکز آمار ایران و اپک استخراج گردیده‏اند.
ابتدا تأثیر شوک ساختاری متغیرها بر تولید صنعتی برآورد شده است و در ادامه جدول تجزیه واریانس آورده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که شوک قیمت نفت بر بخش صنعت، در ابتدا تولید بخش صنعتی را افزایش می‏دهد که می‏تواند به علت سیاست‏های انبساطی باشد، منتهی در بلندمدت تعدیل و خنثی می‏شود. سایر شوک‏ها نیز باعث ایجاد تلاطم در تولید بخش صنعتی می‏شوند که همانند شوک قیمت نفت، امواج میرایی ایجاد می‏کنند. جدول تجزیه‏ی واریانس تولید بخش صنعت نشان می‏دهد در درجه‏ی اول توضیح‏دهندگی تولید بخش صنعت، مقادیر پیشین تولید بخش صنعت است و با 41 درصد علت تغییرات، در جایگاه دوم و سوم بیشترین دلایل توضیح‏دهندگی را می‏توان شوک‏های حاصله از قیمت‏های جهانی و نرخ بهره را به ترتیب با 39 و 13 درصد علت تغییرات نام برد. در جایگاه چهارم تولید کل با 4 درصد علت تغییرات است، سایر متغیرها مقادیر اندکی از علت تغییرات در بلندمدت را توضیح می‏دهند. نتایج نشان داد که متغیرهای قیمت‏های جهانی و نرخ بهره، بیشترین تأثیرات را برای افزایش تولیدات بخش صنعت دارند و با توجه به اینکه نرخ بهره یکی از ابزارهای پولی است، لذا عملاً بانک مرکزی می‏تواند هدف رسیدن به رشد حداکثری تولیدات صنعتی را نیز دنبال کند.
با توجه به اینکه نتایج نشان می‏دهد درآمدهای نفتی در کوتاه‏مدت موجب تقویت تولید صنعتی می‏گردد ولی در بلندمدت خنثی می‏شود، گویای مطالب مهم و توصیه‏های سیاسی بسیار مهمی هست، اولاً خیل عظیم سرریز درآمد منابع نفتی نتوانسته است تأثیرات اساسی و پایه‏ای در تولیدات صنعتی بگذارد، به بیانی دیگر منابع را ازدست‌داده‌ایم و نتوانسته‏ایم صنعت را بسازیم؛ پس ازیک‌طرف ناکارآمدی مدیریتی استفاده از درآمدهای نفتی را در بخش صنعت نشان می‏دهد و از طرف دیگر یک مسیر روشن را در پیش رو به ما نشان می‏دهد و یا به عبارتی به ما نشان می‏دهد بر اساس گذشته و دیدن عملکرد می‏توانیم برای آینده تصمیم بگیریم. اگر نقشه‏ی سیاست‏های ما همانند گذشته باشد نمی‏توانیم با استفاده از درآمدهای نفتی به صنعتی شدن کمکی برسانیم. از طرفی نتایج نشان می‏دهد مهم‌ترین بخش توضیح‏دهندگی تغییرات تولید صنعتی، میزان تولید صنعتی در گذشته هست و این نشان‌دهنده‌ی زیرساخت و شرایط بازار در دوره‏های قبل است، لذا عملاً برگزاری نمایشگاه‏ها جهت معرفی و تسهیل در معاملات، بهبود شرایط کسب‌وکار و معامله، حفظ و تقویت زیرساخت‌های تولیدی می‏تواند بیشتر از سیاست‏های پولی مفید واقع شود و با توجه به اینکه شوک قیمت‏های جهانی حدود 39 درصد تغییرات تولید صنعتی را توجیه می‏کند لذا گویای این واقعیت است که اقتصاد ما بسیار متأثر از اقتصاد بین‏الملل است و عمده منابع تولید بخش صنعت از بازار بین‌الملل تأمین می‏شود. همچنین بازار بین‏الملل بازار مهمی برای فروش کالای صنعتی داخلی و درعین‌حال بازار مهمی برای تأمین کالای جایگزین هست لذا درعین‌حال که تعامل در اقتصاد بین‏الملل اثرات مفید اثبات‌شده‌ای را به همراه دارد ولی یک زنگ هشدار بسیار مهمی برای کشور ما است که روابط سیاسی کشور ما و تعاملات سیاسی منفی می‏تواند خدشه‏های عمیقی بر تولیدات صنعتی ما ایجاد کند به‌بیان‌دیگر تولیدات صنعتی ما بسیار نسبت به روابط اقتصادی بین‌الملل حساس است و این نشان‌دهنده‌ی لزوم احتیاط فراوان در این زمینه است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Impact of internal and external on the industrialization of the Iranian economy

نویسندگان [English]

  • mohammad reza lotfalipour 1
  • taghi ebrahimi salari 2
  • mohammad sadegh adibian 3
  • emad kazemzadeh 4
  • amirhassan akbari khalil abad 2
  • farzad asgharipour zarkami 2

1 Professor of Economics at Ferdowsi University of Mashhad

2 ferdowsi university of mashhad

3 Ph.D. student of economics at Ferdowsi University of Mashhad

4 Ph.D. student of Ferdowsi University of Mashhad

چکیده [English]

The goal of all the world's economies is economic development. Many developed countries have experienced economic development through industry. In recent years we have witnessed an increasing trend among less developed countries to industrialize. That is why the discussion of "industrialization" is an important topic in the writings of economic development. Industrialization has been a major factor in the economic development of developed countries, and industrialization has deep links with the issue of underdevelopment and backwardness. The purpose of this study was to investigate the effect of structural shocks on inflation, oil prices, world price index, interest rate, money supply, exchange rate and total production on industrial production based on quarterly data (1370-1395) and estimate the severity of the effect of each. On industrialization, using structural vector autoregression model (svar). The research data were extracted from the databases of the World Bank, the Central Bank, the Journal of Economic Indicators, the Statistics Center of Iran and OPEC.
First, the effect of structural shock of variables on industrial production is estimated and the table of variance analysis is given below. The results showed that the shock of oil prices on the industrial sector, initially increases the production of the industrial sector, which can be due to expansionary policies, leading to long-term adjustment and neutralization. Other shocks also cause turmoil in industrial production, which, like oil price shocks, creates damping waves. The analysis table of variance of production of the industrial sector shows that in the first place, the explanation of the production of the industrial sector is the previous values of the production of the industrial sector, and with 41% of the reason for the changes, The power of shocks from global prices and interest rates with 39% and 13%, respectively, were named as the cause of changes. In fourth place is total production with 4% of the cause of change, other variables explain small amounts of the cause of change in the long run. The results showed that the variables of global prices and interest rates have the greatest impact on increasing the output of the industrial sector and given that the interest rate is one of the monetary instruments, so in practice the central bank can achieve the goal of maximum growth of industrial output. Also follow.
Given that the results show that oil revenues will strengthen industrial production in the short term but will be neutralized in the long term, it indicates important issues and very important political recommendations. First, the huge overflow of revenues from oil resources has not been able to Is to have a fundamental impact on industrial production, in other words, we have lost resources and have not been able to build industry; On the one hand, managerial inefficiency shows the use of oil revenues in the industrial sector, and on the other hand, it shows us a clear path ahead, or in other words, it shows us based on the past and seeing the performance. We can decide for the future. If our policy plan is the same as in the past, we will not be able to help industrialize with oil revenues. On the other hand, the results show that the most important part of explaining the changes in industrial production is the amount of industrial production in the past, and this indicates the infrastructure and market conditions in previous periods, so holding exhibitions to introduce and facilitate transactions, improvement Business and transactional conditions, maintaining and strengthening production infrastructure can be more useful than monetary policy, and given that global price shocks justify about 39% of changes in industrial production, it shows the fact that the economy We are very much influenced by the international economy and most of the production resources of the industrial sector are supplied from the international market. The international market is also an important market for the sale of domestic industrial goods and at the same time an important market for the supply of alternative goods, so while interaction in the international economy has proven beneficial effects, it is a very important alarm for our country that political relations Our country and negative political interactions can cause profound damage to our industrial production. In other words, our industrial production is very sensitive to international economic relations, and this indicates the need for great caution in this regard.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Industrialization
  • Structural Vector Auto Regression
  • Industrial Production
  • Oil price
  • Iran