نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی دانشگاه رازی کرمانشاه

2 استادیار گروه اقتصاد دانشگاه رازی کرمانشاه

3 دانشجوی دکترای اقتصاد شهری و منطقه ای دانشگاه رازی

10.22055/jqe.2020.31799.2180

چکیده

رشد به‌عنوان یکی از متغیرهای کلان اقتصادی تأثیر ویژه‌ای بر فقر و کاهش آن ایفا می‌کند اما بااین‌وجود نابرابری و تأثیر آن بر رشد اقتصادی سهم تعیین‌کننده‌ای در منتفع شدن فقرا از رشد اقتصادی را داراست. بااین‌حال رشد اقتصادی به‌تنهایی برای از بین بردن فقر کافی نیست و چگونگی توزیع منافع رشد نیز دارای اهمیت است. لذا در مطالعه حاضر با استفاده از شاخص فقر سن، روش تجزیه کاکوانی و متد ریاضیاتی متفاوت سهم رشد و نابرابری و برآیند آن‌ها در کاهش فقر در استان‌های ایران طی دوره زمانی 97-1384 موردمحاسبه قرار گرفته است. نتایج مطالعه حاکی از آن است که در استان‌ یزد هر دو اثر درآمدی واثر توزیعی در یک راستا و به نفع فقرا عمل کرده و منجر به کاهش فقر گشته‌اند این در حالی است که در استان‌های کرمانشاه، خراسان رضوی، اصفهان و زنجان وضعیت توزیع درآمدها و میانگین درآمدها تقریباً یکدیگر را خنثی کرده‌اند به این-صورت که میانگین درآمدها افزایش یافته و فقر را کاش داده اما از دیگر سو نابرابری افزایش یافته و منجر به افزایش فقر گشته‌است. اما وضعیت در استان البرز متفاوت است به‌نحوی که باوجود این‌که کاهش میانگین درآمدها فقر را افزایش داده اما بهبود وضعیت توزیع درآمدها نه‌تنها آثار منفی سهم درآمدی را از بین برده‌است، بلکه در نهایت منجر به کاهش فقر گشته است. لکن در استان‌های گیلان، خوزستان، فارس، همدان، چهارمحال و بختیاری، لرستان، تهران، قم، خراسان شمالی، سیستان و بلوچستان اثر توزیعی و اثر درآمدی در یک راستا بر فقر تأثیر گذاشته‌ و باعث افزایش آن گشته‌اند. و در سایر استان‌ها وضعیت توزیع درآمدها به‌گونه‌ای تغییر کرده که، علی‌رغم افزایش میانگین درآمدها، منجر به افزایش‌ فقر شده است. رشد به‌عنوان یکی از متغیرهای کلان اقتصادی تأثیر ویژه‌ای بر فقر و کاهش آن ایفا می‌کند اما بااین‌وجود نابرابری و تأثیر آن بر رشد اقتصادی سهم تعیین‌کننده‌ای در منتفع شدن فقرا از رشد اقتصادی را داراست. بااین‌حال رشد اقتصادی به‌تنهایی برای از بین بردن فقر کافی نیست و چگونگی توزیع منافع رشد نیز دارای اهمیت است. لذا در مطالعه حاضر با استفاده از شاخص فقر سن، روش تجزیه کاکوانی و متد ریاضیاتی متفاوت سهم رشد و نابرابری و برآیند آن‌ها در کاهش فقر در استان‌های ایران طی دوره زمانی 97-1384 موردمحاسبه قرار گرفته است. نتایج مطالعه حاکی از آن است که در استان‌ یزد هر دو اثر درآمدی واثر توزیعی در یک راستا و به نفع فقرا عمل کرده و منجر به کاهش فقر گشته‌اند این در حالی است که در استان‌های کرمانشاه، خراسان رضوی، اصفهان و زنجان وضعیت توزیع درآمدها و میانگین درآمدها تقریباً یکدیگر را خنثی کرده‌اند به این-صورت که میانگین درآمدها افزایش یافته و فقر را کاش داده اما از دیگر سو نابرابری افزایش یافته و منجر به افزایش فقر گشته‌است. اما وضعیت در استان البرز متفاوت است به‌نحوی که باوجود این‌که کاهش میانگین درآمدها فقر را افزایش داده اما بهبود وضعیت توزیع درآمدها نه‌تنها آثار منفی سهم درآمدی را از بین برده‌است، بلکه در نهایت منجر به کاهش فقر گشته است. لکن در استان‌های گیلان، خوزستان، فارس، همدان، چهارمحال و بختیاری، لرستان، تهران، قم، خراسان شمالی، سیستان و بلوچستان اثر توزیعی و اثر درآمدی در یک راستا بر فقر تأثیر گذاشته‌ و باعث افزایش آن گشته‌اند. و در سایر استان‌ها وضعیت توزیع درآمدها به‌گونه‌ای تغییر کرده که، علی‌رغم افزایش میانگین درآمدها، منجر به افزایش‌ فقر شده است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Determining the Contribution of Growth in Income and Inequality in Reducing Poverty in Iran (A Province-Based Case Study)

نویسندگان [English]

  • mohammadsharif karimi 1
  • sohrab Delangizan 2
  • Elham Heshmati Dayari 3

1 Assistant Professor of Economics, Razi University

2 َAssociate Professor of Economics, Razi University

3 Ph.D student of urban and regional Economic, Razi University

چکیده [English]

Growth in income has a significant effect, as one of the macroeconomic variables, on poverty and its reduction. However, the existence of inequality and its effect on economic growth plays an important role in benefiting the poor from economic growth. However, economic growth is not sufficient to eliminate poverty on its own; the manner in which the benefits of growth are distributed is significant as well. Therefore, in the present study, the effects of income and inequality and their result on reducing poverty in provinces of Iran over a fourteen-year period, from 2004 to 2018, have been determined using Sen Index, Kakwani method, and various mathematical methods. As confirmed by our study results, both income effects and inequality effects had performed in favor of the destitute in Yazd province and led to poverty reduction; while in Kermanshah, Khorasan Razavi, Isfahan, and Zanjan, the income effects and inequality effects have somewhat neutralized one another. In other words, even though the increase in the average income reduced poverty, the increased inequality led to increased poverty. On the other hand, the situation in Alborz province was considerably different. In this province, although decreasing the average income increased poverty, improvement in income distribution eliminated the negative effects of the income effects and thus, poverty was reduced in general. However, the income effects and inequality effects had moved in the same direction in Gilan, Khuzestan, Fars, Hamedan, Chaharmahal & Bakhtiari, Lorestan, Tehran, Qom, North Khorasan, and Sistan and Baluchestan, to increase poverty. Finally, in other provinces, the distribution of income has changed in a way that despite the increase in average incomes, poverty was increased. Growth in income has a significant effect, as one of the macroeconomic variables, on poverty and its reduction. However, the existence of inequality and its effect on economic growth plays an important role in benefiting the poor from economic growth. However, economic growth is not sufficient to eliminate poverty on its own; the manner in which the benefits of growth are distributed is significant as well. Therefore, in the present study, the effects of income and inequality and their result on reducing poverty in provinces of Iran over a fourteen-year period, from 2004 to 2018, have been determined using Sen Index, Kakwani method, and various mathematical methods. As confirmed by our study results, both income effects and inequality effects had performed in favor of the destitute in Yazd province and led to poverty reduction; while in Kermanshah, Khorasan Razavi, Isfahan, and Zanjan, the income effects and inequality effects have somewhat neutralized one another. In other words, even though the increase in the average income reduced poverty, the increased inequality led to increased poverty. On the other hand, the situation in Alborz province was considerably different. In this province, although decreasing the average income increased poverty, improvement in income distribution eliminated the negative effects of the income effects and thus, poverty was reduced in general. However, the income effects and inequality effects had moved in the same direction in Gilan, Khuzestan, Fars, Hamedan, Chaharmahal & Bakhtiari, Lorestan, Tehran, Qom, North Khorasan, and Sistan and Baluchestan, to increase poverty. Finally, in other provinces, the distribution of income has changed in a way that despite the increase in average incomes, poverty was increased.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Poor
  • Poverty line
  • Lorenz Curve
  • Iran Provinces