نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 داشنگاه سیستان و بلوچستان

2 گروه اقتصاد دانشگاه سیستان و بلوچستان

3 دانشگاه سیستان و بلوچستان

10.22055/jqe.2020.31664.2175

چکیده

یکی از عوامل اثرگذار بر رشد اقتصادی در کنار عوامل سنتی تولید مانند نیروی کار و سرمایه، تغییرات ساختاری در اقتصاد می‌باشد. تغییر ساختاری یک فرایند اقتصادی گسترده‌تری است که تغییرات در ساختار تولید و اشتغال در درون بخش‌ها و بین بخش‌های اقتصاد را شامل می‌شود. همچنین ظهور فعالیت‌ها و بخش‌های جدید در اقتصاد و از بین رفتن فعالیت‌ها و بخش‌های قدیمی از دیگر شاخصه‌های تغییرات ساختاری در اقتصاد می‌باشد(گاباردو و همکاران ، 2017، ص: 5).
بر اساس دیدگاه ساختار مناسب اقتصاد، کشورها و مناطقی که ساختار تولید متناسب با پتانسیل‌های منطقه‌‌ای و ملی داشته باشند، می‌توانند رشد سریعتری در اقتصاد را تجربه کنند و کشورهایی که از این ساختار مناسب دور شوند، دارای رشد اقتصادی کمتری خواهند بود.(آینر ، 2001، ص 3). از این رو، بررسی اثر تغییرات ساختاری بر متغیرهای کلان اقتصاد و به دنبال آن شناسایی عوامل موثر بر تغییرات ساختاری می‌تواند زمینه مناسبی را در راستای سیاستگذاری برای برداشتن موانع تغییرات ساختاری و به دنبال آن دستیابی به رشد و توسعه بیشتر در اقتصاد فراهم نماید.
رشد و توسعه اقتصادی در یک منطقه می‌تواند هم تحت تاثیر ویژگی‌های خاص درون منطقه (اثرات مستقیم و درون منطقه‌ای) و هم تحت تاثیر ویژگی‌های مناطق اطراف آن منطقه( اثرات سرریزی و بین-منطقه‌ای) باشد(شریفی و حسین زاده، 1395، ص 2). در نظر نگرفتن ارتباطات بین‌منطقه‌ای و اثرات سرریزی بین منطقه‌ای متغیرها می‌تواند موجب تورش نتایج حاصل از مدل شود. یکی از مدل‌هایی که قادر به در نظر گرفتن ارتباطات بین منطقه‌ای و در نظر گرفتن اثرات سرریزی و غیرمستقیم متغیرها می‌باشد، مدل اقتصادسنجی فضایی می‌باشد.
از این رو، هدف این مطالعه بررسی اثر مستقیم و سرریزی تغییرات ساختاری بر رشد اقتصادی در 28 استان کشور در دوره 1384-1394 با استفاده از الگوی اقتصادسنجی فضایی می‌باشد. ویژگی مهم این مطالعه نسبت به مطالعات پیشین در حوزه اثرگذاری تغییرات ساختاری، استفاده از مدل اقتصادسنجی فضایی برای بررسی اثرات مستقیم و سرریزی این متغیر بر رشد اقتصادی در استان‌های مختلف کشور می-باشد که در مطالعات پیشین این امر در نظر گرفته نشده است.
اطلاعات تولید بخش‌های مختلف اقتصادی برای محاسبه شاخص تغییرات ساختاری و تولید ناخالص داخلی در 28 استان کشور به عنوان پایه‌های آماری استفاده شده است. همچنین از دو متغیر مخارج دولتی و جمعیت فعال استان‌ها به عنوان متغیرهای کنترلی استفاده شد. در نهایت، مدل دوربین فضایی (SDM) و نرم افزار استاتا 14 برای تخمین مدل مورد استفاده قرار گرفت. نتایج حاصل از تخمین مدل نشان داده است که تغییرات ساختاری بصورت مستقیم و غیرمستقیم بر تولید مناطق تاثیر منفی و معنادار داشته است. این امر نشان می‌دهد که تغییرات ساختاری صورت گرفته منطبق با الگوی رشد منطقه‌ای نبوده است. همچنین متغیرهای مخارج دولتی در منطقه و جمعیت فعال منطقه نیز دارای اثر مستقیم مثبت و معنادار بر رشد اقتصاد منطقه‌ای بودند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effect of structural changes on regional economic growth: spatial panel approach

نویسندگان [English]

  • masumeh gharanjik 1
  • RAMEZAN HOSSEINZADEH 2
  • Amir Dadras moghadam 3

1 university of Sistan and Baluchestan

2 DEPARTMENT OF ECONOMIC. UNIVERSITY OF SISTAN AND BALUCHESTAN

3 university of Sistan and Baluchestan

چکیده [English]

One of the factors affecting economic growth along with traditional factors of production such as labor force and capital is structural changes in the economy. Structural change is a broad economic process that involves changes in the structure of production and employment within and across sectors of the economy. The emergence of new activities and sectors in the economy and the disappearance of old activities and sectors are also indicators of structural changes in the economy (Gabardo et al., 2017, p. 5). From the perspective of a well-structured economy the countries and regions that have a production structure commensurate with regional and national potentials can experience faster economic growth, and countries that depart from this well-structured position, will have a less economic growth (Eigner, 2001, p. 3). Therefore, investigating the effect of structural changes on macroeconomic variables and then identifying the factors influencing structural changes can provide a good basis for policymakers to remove the barriers of structural change and thereby achieve greater growth and development in the regions and also in the country. Economic growth and development in an area can be influenced both by specific characteristics within the region (direct and intra-regional effects) and by the characteristics of the surrounding area (spillovers and inter-regional effects) (Sharify and Hosseinzadeh, 2016, p. 2). Disregarding the interconnections and spillover effects between the variables can cause the model results to be biased. One of the models that is able to consider inter-regional correlations and consider the spillover and indirect effects of variables is the spatial econometric model.
Therefore, the purpose of this study is to investigate the direct and spillover effects of structural changes on economic growth in 28 provinces of Iran during 2004-2015 using spatial econometric model. An important feature of this study compared to previous studies in the field of structural change impact is the use of spatial econometric model to study the direct and spillover effects of this variable on economic growth in different provinces of the country.
The production data of different economic sectors were used as the statistical bases for calculating the structural change and Gross domestic production index in 28 provinces of the country. Also, government expenditure and provincial active population variables were used as control variables. Finally, the Spatial Durbin Model (SDM) and the Stata 14 software were used to estimate the model. The results of the model estimation showed that structural changes directly and indirectly had a significant and negative impact on the production of regions. This indicates that structural changes have not been consistent with the regional growth pattern. Also, government spending variables in the region and the active population of the region had a positive and significant direct effect on regional economic growth.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Regional growth
  • Spillovers effect
  • spatial econometrics