برآورد شاخص توسعه انسانی در استان‌های ایران و بررسی تأثیر آن بر رشد اقتصادی با استفاده از منطق فازی

نوع مقاله: مقاله مستخرج از پایان نامه دکتری

نویسندگان

1 عضو هئیت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

2 اهواز _دانشگاه شهید چمران _دانشکده اقتصاد _کد پستی ده رقمی:1750532336- 3366187- 09166130632- دور نگار:3337411

3 دانشجوی دکتری اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز

10.22055/jqe.2019.29152.2064

چکیده

در مباحث توسعه و بر مبنای رویکرد توسعه انسانی، هدف اساسی توسعه، بهبود کیفیت زندگی انسان است. بر این اساس، شاخص توسعه انسانی(HDI) توسط نهاد برنامه توسعه سازمان ملل به‌عنوان معیار ارزیابی کیفیت زندگی و مقایسه آن در کشور های مختلف معرفی‌شده است. از نظر نهاد مذکور، توسعه انسانی ضعیف، رشد اقتصادی ضعیف را به دنبال دارد. در این مقاله، شاخص توسعه انسانی برای استان‌های ایران در سال‌های 1385، 1390 و 1395 با تکیه بر روش سازمان ملل، محاسبه‌ و سپس تأثیر آن بر رشد اقتصادی استان ها با استفاده روش منطق فازی بررسی گردیده است. مطابق نتایج حاصله بیشترین و کمترین شاخص توسعه انسانی در سال‌های 1385، 1390 و 1395 به ترتیب برابر با 733/0، 751/0 و 769/0 برای استان تهران و 595/0، 539/0 و 631/0 برای استان سیستان و بلوچستان بوده است. بعد از سیستان و بلوچستان استان های کردستان، خراسان شمالی، کهگیلویه‌وبویراحمد و لرستان پایین ترین شاخص توسعه انسانی را در بین استان های کشور دارند. داده های بدست آمده نشان می دهد، متوسط توسعه انسانی استان ها در کشور در فاصله 1385 الی 1390 رشدی معادل 3 درصد داشته است در حالی که این رشد در فاصله 1390 الی 1395 به 5/. درصد کاهش یافته است. نتایج دیگر تحقیق بیانگر تاثیر مثبت شاخص توسعه انسانی بر رشد اقتصادی استان‌های کشور است.
طبقه‌بندی JEL: O15, I15, I25,P30

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Estimation of Human Development Index in Iranian Provinces and its Impact on Economic Growth Using Fuzzy Logic

نویسندگان [English]

  • Sayed Morteza Afghah 1
  • AbdolMajid Ahangari 2
  • Hosein Askari por 3
1 Shahid Chamran University of AHvaz
2 Faculty of Economics of Shahid Chamran Universtity of Ahvaz
3 Candidate of Economics of Shahid Chamran University of Ahvaz
چکیده [English]

In the development topics and on the basis of the human development approach, the main goal of development is to improve the quality of human life. Accordingly, the Human Development Index (HDI) has been introduced by the UNDP as a benchmark for assessing quality of life and comparing it in different countries. In the view of the mentioned institution, poor human development leads to poor economic growth. In this paper, firstly, the human development index (without oil) for Iranian provinces in 2005, 2010 and 2015 was calculated based on the UN methodology. Then, the effect of this index on economic growth was studied using provincial data and fuzzy logic method. According to the results, the highest and lowest human development index of the provinces for the years 2005, 2010 and 2015 was 0.733, 0.751 and 0.776 respectively for the province of Tehran, and 0.595, 0.539 and 0.631 for the province Sistan and Baluchestan. After Sistan and Baluchestan, the provinces of Kurdistan, North Khorasan, Kohgiluyvyoubvir-Ahmad and Lorestan have the lowest human development in the provinces. The data show that the average human development of the provinces in the country between 2005 and 2010 was 3%, while the growth was 2010 to 2015, 5% dropped. Other results of the research also show the positive impact of the human development index on the economic growth of the country's provinces.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Human Development Index
  • Economic Growth
  • Provinces of the country
  • Fuzzy Logic