نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 لرستان دانشگاه

2 دانشگاه لرستان

3 دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

هدف اصلی این پژوهش برآورد اقتصاد سایه و فرار مالیاتی در ایران با استفاده از متغیرهای انضباط مالی دولت در‌طی دوره 94-1346 می‌باشد. بدین‌منظور در ابتدا 8 مدل از بهترین مدل‌های برآوردی انتخاب و از بین آنها مدل نهایی با رویکرد علل چندگانه - آثار چندگانه (MIMIC) برگزیده شده است. سپس، با استفاده از اطلاعات جانبی و کالیبره کردن سری زمانی اندازه نسبی اقتصاد سایه و اندازه مطلق اقتصاد سایه بر حسب قیمت پایه سال 1383 محاسبه گشته و فرار مالیاتی ناشی از آن نیز به‌صورت نسبتی از اقتصاد سایه محاسبه شده است. نتایج نشان می‌دهد که بار مالیات بر واردات و نرخ بیکاری از علل اصلی پیدایش اقتصاد سایه در ایران هستند. با در نظر گرفتن سه متغیر نرخ تورم، کسری بودجه و حجم دولت به‌عنوان متغیرهای انضباط مالی دولت، یافته‌ها نشان می‌دهند که تورم و کسری بودجه اثر مثبت بر اقتصاد سایه و فرار مالیاتی ناشی‌از آن دارند. بنابراین، کنترل کسری بودجه و نرخ تورم منجر به افزایش انضباط مالی دولت شده و در نهایت اندازه اقتصاد سایه در ایران و فرار مالیاتی ناشی از آن را کاهش خواهد داد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله [English]

Estimating Shadow Economy and Tax Evasion using Governmental Financial Discipline Variables

نویسندگان [English]

  • masoume hmotalleb 1
  • Mohamad Alizadeh 2
  • Sajjad Faraji Dizaji 3

1 lorestan

2 Lorestan University

3 modaress

چکیده [English]

The main purpose of this research is to estimate shadow economy and tax evasion in Iran, using governmental financial discipline variables for 1967-2015 period. For this purpose, at first, 8 models were selected from the best estimated ones among which the final model was selected by a multiple indicators-multiple causes (MIMIC) approach. Then, the relative and absolute size of shadow economy was calculated on the base price in 2004, using the side information and calibrating the time series; the resulting tax evasion was calculated as a ratio of shadow economy. The results indicate that the import tax burden and unemployment rate are the main causes of shadow economy in Iran. The research findings show that the inflation rate and budget deficit have a positive effect on shadow economy and the resulting tax evasion, considering three variables of inflation rate, budget deficit and governmental size as the governmental financial discipline variables. So, controlling the budget deficit and inflation rate will increase the governmental financial discipline, and finally, the size of shadow economy and the resulting tax evasion in Iran will be decreased.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Shadow Economy
  • Tax Evasion
  • Governmental Financial Discipline
  • Budget Deficit, MIMIC Model