بررسی عوامل تعیین کننده جانشینی پول در ایران با استفاده از رویکرد کلان :کاربرد الگوی خودبازگشتی با وقفه های توزیعی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 مدرس مدعو دانشگاه پیام نور

2 عضو هیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

3 عضوهیئت علمی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

هرگاه پول داخلی یک کشور نتواند به وظایف خود عمل کند، پول خارجی جانشین پول داخلی می شود و به این پدیده جانشینی پول می گویند. جانشینی پول، پدیده رایج کشورهای درحال توسعه است که آثار متفاوتی بر اقتصاد این کشورها دارد، از این رو تشخیص عوامل تعیین کننده جانشینی پول در کشور مهم است.
در این پژوهش ابتدا از روش کمین و اریکسون(2003) برای برآورد حجم پول خارجی درگردش استفاده می شود. سپس با استفاده از رویکرد کلان عوامل تعیین کننده جانشینی پول برای ایران بررسی می شود. برای تخمین تابع تقاضای پول واقعی در روش کمین و اریکسون از روش هم جمعی جوهانسون-جوسیلیوس استفاده می شود و سپس از روش ARDL برای بررسی عوامل تعیین کننده استفاده می شود. دوره زمانی متغیرها در این مطالعه از سال 1338-1392 می باشد.
نتایج نشان داد که جانشینی پول در ایران تحت تأثیر متغیرهای تفاوت نرخ بهره های داخلی و خارجی، نرخ تورم داخلی و نرخ ارز غیررسمی می باشد ولی متغیرهای حجم واقعی واردات، نرخ تورم جهانی و تولید ناخالص داخلی بی معنی و بی تأثیرند. نتایج نشان می-دهد که جانشینی پول در ایران تابعی از شاخص های هزینه فرصت پول است. بعبارتی هدف اصلی افراد از جانشینی پول در ایران رهایی از هزینه های فرصت نگهداری پول می باشد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

the determinants of currency substitution by the macro approach in Iran: Application of Auto Regressive with Distributed Lags(ARDL)

نویسندگان [English]

  • bahram sahabi 2
  • lotfali Agheli 3
2 Faculty Member of Tarbiat Modares University
3 Faculty Member of Tarbiat Modares University
چکیده [English]

If domestic currency of a country can’t to perform its functions, foreign currency substitute domestic currency and This phenomenon is called currency substitution. Currency substitution is a common phenomenon in developing countries that it has different effects on the economy of the countries, so it is important to identify the determinants of currency substitution.In this study, is used the method of Kamin and Erickson (2003) to estimate the amount of foreign currency in circulation. Then using a macro approach the determinants of currency substitution investigate in Iran. To estimate the real money demand function of Iran used the method of Johansen-Joselius cointegration and then to investigate the determinants of currency substitution used ARDL method. The Period of variables in this study are from 1338-1392. The results showed that currency substitution in Iran impressed by difference between domestic and foreign interest rates, domestic inflation rate and informal exchange rate, while the real volume of imports, worldwide inflation rate and gross domestic production on the currency substitution are effectless and insignificant. The results show that currency substitution is a function of the parameters of the opportunity cost of money. In other words the main purpose of the substitution is the release of opportunity costs of holding money.

کلیدواژه‌ها [English]

  • currency substitution
  • Time series
  • Johansen Juselius co-integration method
  • ARDL

ابوذری، ایوب و غلامرضا زمانیان. (1393). تقاضای پول در اقتصادهای دلاری شده (مطالعه موردی: ایران)، فصلنامه­ی تحقیقات اقتصادی، 107:211-228.## بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، اطلاعات سری زمانی، مندرج در سایت www.cbi.ir. ##داوودی، پرویز و حسین صمصامی. (1388). اقتصادپول و بانکداری، چاپ اول، تهران: انتشارات دانشگاه شهیدبهشتی. ##زمانیان، غلامرضا و ایوب ابوذری. (1392). شوک­های ارزی و دلاری­شدن اقتصاد ایران. فصلنامه­ی علمی- پژوهشی مطالعات اقتصادی کاربردی در ایران، 5 (2): 57-76. ##زمانیان، غلامرضا و ایوب ابوذری. (1393). بررسی دلاری­شدن غیررسمی در اقتصاد ایران. فصلنامه راهبرد اقتصادی، 9(2): 101. ##شاکری، عباس. (1389). اقتصادکلان نظریه‌ها و سیاست‌ها (جلداول و دوم، چاپ دوم). تهران: انتشارات رافع. ##طهرانچیان، امیرمنصور و معصومه نوروزی بیرامی. (1390). آزمون جانشینی پول در ایران: کاربردی از الگوی خودبازگشتی با وقفه‌های توزیعی (ARDL). فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، 49: 115-99. ##گجراتی، دامودار. ترجمه حمید ابریشمی. (1377). مبانی اقتصادسنجی (چاپ هشتم). تهران: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. ##گجراتی، دامودار. ترجمه نادر مهرگان و لطفعلی عاقلی کهنه‌شهری. (1392). اقتصادسنجی کاربردی، چاپ اول، تهران: نشر نورعلم. ##لشکری، محمد و اسداله فرزین­وش. (1382). تخمین حجم دلارهای درگردش و اندازه گیری درجه جانشینی پول در ایران. مجله­ی تحقیقات اقتصادی، ویژه نامه، 77-57 . ##لشکری، محمد. (1385). جانشینی پول. تهران: انتشارات دانشگاه پیام نور. ##لشکری، محمد. (1388). قاچاق ارز و جانشینی پول. پیک نور، 4: 85-60 . ##مهرگان، ناد و روح اله رضایی. (1390). راهنمای ای ویوز 7 در اقتصادسنجی (چاپ اول). تهران: انتشارات دانشکده علوم اقتصادی. ##میشکین، فردریک. ترجمه و تألیف حسین قضاوی. (1388). اقتصاد پول، بانکداری و بازارهای مالی (جلد اول و دوم). تهران: موسسه عالی آموزش بانکداری ایران. ##نوفرستی، محمد. (1392). ریشه واحد و همجمعی در اقتصادسنجی، چاپ پنجم. تهران: موسسه خدمات فرهنگی رسا. ##یوسفی، احمدعلی. (1377). ماهیت پولوراهبردهای فقهی و اقتصادی آن، چاپ اول. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی. ##

Airaudo, M. (2014). Currency Substitution, Risk Premia and the Taylor Principle. Journal of Economic Dynamics and control, 48: 202-217. ##Arango, S.  &M.I. Nadiri. (1981). Demand for Money inOpen Economies. Journal of Monetary Economics, 7: 69-83. ##Calvo, G.A.  &C. A.Rodriguez. (1977). A Model of ExchangeRate Determination Under Currency Substitution and RationalExpectations, Journal of Political Economy, 8: 617-25. ##Canto, V.A. & Gerald, Nickelsburg. (1987). Currency Substitution:Theory and Evidence from Latin America, Boston, Massachusetts: Kluwer AcademicPublishers­. ##El-Erian, M.A. (1988). Currency Substitution in Egypt and YemenArab Republic,IMF Staff Papers, 35(1): 85-103. ##Foregin Data From: Stats.Oecd.org ##Isakova, A. (2010). Currency Substitution in the Economies of Central Asia: How Much Does It Cost?, Core Discussion Paper, 14: 1-47. ##Kamin S.B. & N.R. Ericsson. (1993). Dollarization  in   Argentina, International Finance Discussion paper, 460. ##Kamin, S.B. & N.R. Ericsson. (2003). Dollarization  in  post-hyperinflationary Argentina, Journal of International Money and Finance, 22: 185–211. ##Marcelina I. & I. Mathur. (2016). Financial Sector Development and Dollarization in Emerging Economies, International Review of Financial Analysis, 46: 20-32. ##Miles, M.A. (1978). Currency Substitution, Flexible Exchange Ratesand Monetary Independence, American Economic Review, 68: 428-36. ##Mishkin F.S. (2004). The Economics of Money, Banking and Financial Markets (Seventh Edition), Pearson, Adison Wesley. ##Mongardini, J. & J. Muller. (1999). Ratchet Effects in Currency Substitution: An Application to the Kyrgyz Republic, IMF, 1-23. ##Ortiz, G. (1983). Currency Substitution in Mexico: The DollarizationProblem, Journal of Money, Credit and Banking, 15(2): 174-85. ##Özbilgin, H.M. (2010). Welfare Gains from Disináation in an Economy with Currency Substitution,Central Bank of the Republic of Turkey,10: 1-29 . ##Özbilgin, H.M. (2012). Currency Substitution, Inflation and Welfare, Journal of Development Economics, 99: 358-369. ##Pesaran,M.h., Y. shin & R.J. Smith. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships, Journal of Applied Econometrics,16: 289-326. ##Ramirez-Rojas, C. L. (1996). Currency Substitution in Argentina, Mexico and Uruguay,IMF Staff Papers; 32(4): 626-667. ##Samreth, S. (2011). An empirical Study on The Hysteresis of Currency Substitution in Cambodia, Journal of Asian Economics, 22: 518–527. ##Serhiy, B. (2000). Currency Substitution in A Dollarized Economy: The Case of Ukraine. ##Shi, K & .J. Xu. (2010). Twin Dollarization and Exchange Rate Policy, 1-31. ##Soto, R. (2009). Dollarization, Economic Growth, and Employment, Economics Letters, 105: 42–45. ##T. Valev, N. (2010). The Hysteresis of Currency Substitution: Currency Risk Vs. Network Externalities, Journal of International Money and Finance, 29: 224–235. ##Vegh, C.A. (1989). The Optimal Inflation Tax in the Presence of Currency Substitution, Journal of Monetary Economics; 24: 139-146. ##