نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هئیت علمی اقتصاد دانشگاه شهید چمران اهواز

2 عضو هئیت علمی دانشگاه شهید چمران اهواز

چکیده

در این پژوهش، تأثیر عوامل اجتماعی-جمعیتی (شامل تعداد افراد شاغل خانوار، مالکیت مسکن، بی‌سوادی سرپرست خانوار و بعد خانوار) بر حداقل معاش و برآورد خط فقر نسبی در گروه‌های درآمدی مناطق شهری ایران در دوره‌ 1395-1361 از طریق سیستم مخارج خطی گسترش‌یافته و به روش گشتاورهای تعمیم‌یافته (GMM) آزمون شده است. نتایج این بررسی نشان داد که بعد خانوار مهم‌ترین عامل در افزایش حداقل معاش تمامی گروه‌های کالایی است. بررسی سری زمانی خط فقر نشان می‌دهد که خط فقر ماهیانه برای گروه اول درآمدی از میزان 3500 تومان در سال 1361 به میزان یک‌میلیون و هشت‌صد هزار تومان در سال 1395 رسیده است. این در حالی است که برای گروه دهم درآمدی خط فقر از میزان 8300 تومان در سال 1361 به میزان دو میلیون و پانصد هزار تومان در سال 1395 رسیده است. همچنین خط فقر متوسط در سال 1395 دو میلیون و دویست محاسبه گردید. در بقیه گروه‌های درآمدی نیز خط فقر افزایش‌یافته است. بررسی نسبت خط فقر به درآمد نشان می‌دهد که میزان خط فقر از درآمد تا گروه ششم درآمدی بیشتر است و در گروه‌های درآمدی هفتم، هشتم به‌طور متوسط یکسان است و تنها در گروه‌های نهم و دهم درآمدی میزان درآمد از خط فقر بیشتر است.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The Dynamic Estimating Poverty line of Urban Income groups by Using Extended Linear Expenditure System (ELES) (Panel data Approach)

چکیده [English]

In this research have been studied the effectiveness of socio-demographic variable (includes people employed households, dwelling ownership, literacy level of heads of household and household size) on least subsistence and poverty line of Iranian urban income groups via Extended Linear Expenditure System (ELES) approach by Generalized Method of Moments (GMM) method by using Panel Data in 1982-2016 periods. The survey results show that household size is the most important effects to increase the least subsistence in all commodity groups. Survey the time series poverty line of income groups shows that poverty line in all courses is always rising. Its main cause is increase in inflation and changes in socio-demographics effects. On this basis, monthly poverty line in first income group in 1982 is 35,000 Rials and in 2016 is 18,000,000 Rials. While, monthly poverty line in tenth income group in 1982 is 83,000 Rials and in 2016 is 25,000,000 Rials. The average monthly poverty line in 2016 is 22,000,000 Rials. In other income groups poverty line has increased, too. The amount of the poverty line from revenue in the second and third income groups is average four and three times more, respectively and in the fourth and fifth and sixth income groups is average two times more and in the seventh and eighth income group is average similar and only the ninth and tenth income groups the poverty line is higher revenue.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Poverty line
  • Socio-demographic effects
  • Extended Linear Expenditure System
  • Generalized Method of Moments
  • Iranian urban

1.­ باقری، فریده و حسین کاوند. (1385). «اندازه‌گیری شدت فقر در ایران: کاربرد شاخص SST،» فصلنامه رفاه اجتماعی، دوره 5 ش 20. صص192-181.## 2. بانک مرکزی ایران. (1387-1338). اداره­ی حساب‌های ملی. حساب‌های ملی ایران. ##بانک مرکزی ایران. (1387-1368). شاخص بهای کالاها و خدمات مصرفی در ایران. ##3. البرز، مسعود، سمانه افتخاری و مجتبی گنجعلی. (1386). «عوامل تعیین‌کننده‌ی احتمال فقر افراد با استفاده از مدل لوژستیک تجمعی ترتیبی». فصلنامه­ی علمی پژوهشی رفاه اجتماعی. دوره 6 ش 24. صص 139- 125. ##4. پیراسته، حسین و همایون رنجبر. (1377). «بررسی خط فقر و تأثیر برخی سنجه‌های اقتصاد کلان بر مؤلفه‌های فقر در ایران 1375-1358» فصلنامه­ی پژوهش‌ها و سیاست‌های اقتصادی. ش 24. ##5. حسن‌زاده، علی. (1379). «بررسی عوامل مؤثر بر فقر (مطالعه موردی ایران)». فصلنامه­ی پژوهش‌های اقتصادی ایران، (5-4). صص 183-135. ##6. خداداد کاشی، فرهاد. (1377). «اندازه‌گیری فقر در ایران بر اساس خصوصیات اجتماعی و اقتصادی خانوارها: کاربرد شاخص سن در ایران». فصلنامه پژوهشنامه بازرگانی. سال دوم ش 8. صص 83-61. ##7. خداداد کاشی، فرهاد و فریده باقر. (1384). «نحوه­ی توزیع فقر بین خانوارهای ایرانی(1379-1371)» فصلنامه پژوهشهای اقتصادی ایران. دوره 7 ش 22. صص42-31. ##8. خسروی نژاد، علی اصغر. (1370). الگوی تقاضای خانوار شهری ایران. رساله کارشناسی ارشد، دانشگاه شهید بهشتی. ##9. راجرز، دانیل‌سی و هرش‌اس راچلین. اقتصاد و آموزش و پرورش به اصول کاربردها. مترجم: ابوالقاسم حسینیون، آستان قدس رضوی، معاونت فرهنگی، 550 صفحه. ##10. رحیمی، مجید و حمید محمدی. (1386). «شاخص‌های فقر و تغییرات رفاهی خانوارهای روستایی». فصلنامه علمی پژوهشی رفاه اجتماعی. سال؟ ش 24. صص 123-105. ##11. سوری، داوود. (1377). «فقر و سیاست‌های کلان اقتصادی (1375-1367)». پژوهشنامه‌ی برنامه‌وبودجه. دوره 3 ش 10 و 11. صص 189-155. ##12. علیزاده، حسن. ( 1377). فرهنگ خاص علوم سیاسی؛ تهران: انتشارات روزنه. ##13. فخرایی، عنایت اله و سید امین منصوری. (1387). «برآورد میل نهایی به مصرف در گروه‌های درآمدی بر اساس فرضیه درآمد دائمی نسبی در ایران»، مجله دانش و توسعه (علمی -پژوهشی) سال هفدهم. ش 29. صص 37-21. ##14. محمدی شاکر، سایه میری علی و گرجی هادی. (1386). «اندازه‌گیری حداقل معاش با استفاده از سیستم مخارج خطی: مورد استان ایلام در طی دو برنامه». فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران، دوره 9 ش 31. صص 188-165. ##15. مرکز آمار ایران (1387-1361). سال­نامه آماری کشور. ## 16. مرکز آمار ایران. (1387-1361). نتایج تفصیلی درآمد- هزینه خانوار. ##17. نجفی، بهاءالدین و آشان شوشتریان. (1386). «برآورد خط فقر، اندازه‌ی فقر و بررسی تعیین‌کننده‌های آن در خانوارهای روستایی و شهری ایران». اقتصاد کشاورزی و توسعه. دوره 15 ش 59. صص 24-1. ##18. نیلوفر، پریسا و مجتبی گنجعلی. (1387). «عوامل مؤثر بر فقر با استفاده از شبکه‌های بیزی». مجله­ی علمی پژوهشی رفاه اجتماعی. دوره 7 ش 28. صص 128-107. ##

1. A. Alsanoy & M.S. Safa. (2005). The Effectiveness of Agriculture Credit on the Standard of Living Browsers in Yemen: An Extended Expenditure System Approach, the agriculturist, A scientific journal of Krishi foundation, NO. 3. ##2. Adnan, A. & M.S. Safa. (2005). The Effectiveness of Agriculture Credit on The Standard of Living of Borrowers in Yemen: An Extended Linear Expenditure System (ELES), The agriculturist, Vol. 3, pp. 117-127. ##3. Arellano, M. & S. R. Bond. (1991). Some Tests of Specification for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Employment Equations, Review of Economic Studies, 58, 277-297. ##4. Grootaert, C. (1997). The determinants of poverty in Côted’Ivoire in the 1980s, Journal of African Economies, Vol. 6, No. 2:169–96. ##5. H. How. (1977). Cross-Section Application of Linear Expenditure Systems: Responses to Sociodemographic Effects, American Journal of Agricultural Economics, Vol. 59, No. 1. pp. 141-148. ##6. Howard, howe. (1977). Cross-Section Application of Linear Expenditure Systems: Responses to Sociodemographic Effects, American Journal of Agricultural Economics, Vol. 59, No. 1, pp. 141-148. ##7. Judge, George G. (1985). The Theory and practice of econometrics, 2nd edition, p 618. ##8. Levin, A. & C.F. Lin. (1992). Unit Root Test in Panel Data: Asymptotic and Finite Sample Properties, University of California, San Diego, Discussion Paper, no. 92-93. ##9. Luch, C. (1973). The Extended Linear Expenditure System, European Economic Review, (4), pp 21-73. ##10. Madzingira, N. (1997). Poverty and aging in Zimbabwe, Journal of Social Development in Africa, Vol. 12, No. 2: 5–19. ##11. N. S. S. Narayana & B. P. Vani. (2000). Earnings and Consumption by Indian Rural Laborers:  analysis with an Extended Linear Expenditure System, Economic Analysis Unit, Indian Statistical Institute, Bangalore, India, Society for Policy Modeling, Published by Elsevier Science Inc. ##12. Otsuka, K. (2000). Role of Agricultural Research in Poverty Reduction: Lessons from the Asian Experience”, Food Policy, 25. ##13. Pollak, R. A. & T.J. Walles. (1969). Estimation of Linear Expenditure System”, Econometrica, vol. 37, no 4. ##14. Ravallion, M. (2000). Prices, Wages and Poverty in Rural India: What Lessons Do the Times Series Data Hold for Policy? Food Policy, 25. ##15. Ravallion, M. & S. Chen. (2003). Measuring pro-poor growth. Economic. ##16. Rowentree, B.S. (1901). Poverty: A study of Town Life, London, Macmilian .Sen, Amartya. K, Levels of Poverty: Policy and change, World Bank staff working Paper, U.S.A. P: 7. ##17. Stone, P. (1954). Linear expenditure system and Demand Analysis: An Application to the Pattern of British Demand”, Economic journal, vol. 64, pp. 511-52. ##18. Wooldridge, Jeffrey M. (2000). Introductory Econometrics: A Modern Approach, South-Western College Publishing. ##19. Xun, Z, M. Lubrano. (2013), A Bayesian Subjective Poverty Line, One Dollar a Day Revisited, HAL Id: halshs-00793725, https://halshs.archives-ouvertes.fr/halshs-00793725. ##20. Yaqub, S. (2003). Chronic Poverty Scrutinizing Patterns Correlates and Explorations, international comparison s insecurity inequality, University of Manchester. ##