برآورد وضعیت توان مالی خرید و انتخاب مواد غذایی خانوارها به تفکیک استان‌ها و تأثیر متغیرهای اقتصادی بر آن

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه تبریز

چکیده

توانایی و پتانسیل خانوار برای پرداخت و انتخاب مواد غذایی سالم، سنگ بنای یک جامعه توسعه یافته و عنصر اصلی سلامت فکری، روانی و جسمی آن جامعه است. ازاین‌رو، از یک سو، به برآورد وضعیت آن در سطح استان‌ها با روشی مبتنی بر شاخص توسعه انسانی و از سویی دیگر، مطالعه تأثیر متغیرهای اقتصادی بر آن با استفاده روش داده‌های تابلویی پویا طی دوره 1392- 1385 پرداخته شده است. نتایج نشان می‌دهد بهترین وضعیت توان اقتصادی در تأمین و انتخاب مواد غذایی در طی دوره مورد مطالعه، متعلق به استان‌ خراسان رضوی به‌عنوان قطب تولید مواد غذایی می‌باشد. همچنین رشد اقتصادی با مشارکت افراد فقیر در فرآیند آن، به‌عنوان عاملی مثبت و تقویت کننده و شاخص قیمت مواد غذایی و جمعیت با کاهش قدرت خرید، عامل منفی و بازدارنده توان مالی خرید و انتخاب مواد غذایی شناسایی می‌گردند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Estimating Household Affordability to Choose Food in the Provinces of Iran and Impact of Economic Factors on it

چکیده [English]

Affordability to buy and choose food is a basic need for the developed country and key element of mental and physical health. In this regard, its status in provinces of Iran by an approach based on Human Development Index is computed and estimated economic variables on it by Dynamic Panel Data method during 2006- 2013. The result suggests that Khorasan Razavi as best food production has the best performance in affordability. Also, economic growth is a positive factor in strengthening and population and food consumption price is negative factors in improving affordability.
. . . . . . . . . . .

کلیدواژه‌ها [English]

  • Provincial Affordability
  • Index based on Human Development Index
  • Economic Variables
  • Dynamic Panel Data

احسانی، مهرزاد و هومن خالدی. (1381). شناخت و ارتقای بهره وری آب کشاورزی به منظور تأمین امنیت آبی و غذایی کشور. یازدهمین سمینار کمیته ملی آبیاری و زهکشی. http://www.civilica.com/Paper-INCID11-INCID11_042.html  ##احمدی جاوید، مهری، اکبری، احمد و محمدباقر ضیایی. (1393). بررسی الگوی مصرف کالاهای خوراکی خانوارهای شهری استان سیستان و بلوچستان با رویکرد امنیت غذایی. تحقیقات اقتصاد کشاورزی، 3: 158- 143. ##اصغرپور، حسین، سلمانی، بهزاد، فشاری، مجید و علی دهقانی. (1390). تأثیر فساد اداری بر نرخ پس انداز ملی کشورهای منطقه MENA (رهیافت داده­های تابلویی پویا). فصلنامه تحقیقات مدل سازی اقتصادی، 3: 99- 121. ##بختیاری، صادق، زهرا حقی. (1382). بررسی امنیت غذایی و توسعه انسانی در کشورهای اسلامی، اقتصاد کشاورزی و توسعه، شماره 43 و 44: 21-51. ##درویش­پور، کریم، رحمان پور، حسین، درویش پور، رحیم و علی محمد درویش پور. (1393). نقش زنان روستایی در توسعه، امنیت و پایداری مواد غذایی. اولین همایش ملی زن و توسعه پایدار روستایی، مشهد. ##کلاهدوز، فریبا و فریبا نجفی. (1390). سامانه ملی پایش امنیت غذا تغذیه در ایران و تدوین اولین نقشه‌ی وضعیت امنیت غذایی در کشور (پژوهش سمپات). وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، معاونت سلامت، دفتر بهبود تغذیه جامعه. ##گوتک، سابراتا. (1380). درآمدی بر اقتصاد توسعه. ترجمه: زهرا افشاری. انتشارات دانشگاه الزهرا، تهران. ##محمدی، رضا. (1393). تأثیرات قیمت مواد غذایی بر امنیت غذایی در ایران طی دوره 1390- 1360. پایان‌نامه دولتی دانشگاه پیام نور استان البرز. کارشناسی ارشد.  استاد راهنما: غلامرضا یاوری. ##

Anderson, T.W. & C. Hsiao. (1982). Formulation and Estimation of Dynamic Models Using Panel DataJournal of Econometrics, Elsevier, 18(1): 47-82. ##Applanaidu, S.D., N.A. Abu Bakar & A.H. Baharudin. (2014). An Econometric Analysis of Food Security and Related Macroeconomic Variables in Malaysia: A Vector Autoregressive Approach (VAR). UMK Procedia, 1, 93-103. ##Arellano, M. & S. Bond. (1991). Some Tests of Speciation for Panel Data: Monte Carlo Evidence and an Application to Employment Equations. Review of Economic Studies, 58: 277-297. ##Baltagi, B.H. (2005). Econometrics of Panel Data; John Wiley & Sons Ltd, The Atrium, Southern Gate, Chichester, England. ##Breisinger, C. & O. Ecker. (2014). Simulating Economic Growth Effects on Food and Nutrition Security in Yemen: A New Macro- Micro Modeling Approach. Economic Modelling, 43: 100- 113. ##Christiaensen, L., L. Demery. & S. Paternostro. (2003). Macro and Micro Perspectives of Growth and Poverty in Africa. World Bank Economic Review, 17: 317–347. ##De Muro, P. & F. Burchi. (2007). Education for Rural People abd Food Security: A Cross Country Analysis, Food and Agriculture Organazation of  The United Nations. ##Deaton, A. (2005). Measuring Poverty in a Growing World (or measuring growth in a poor world). Review of Economic and Statitstic, 87: 1–19. ##Ecker, O. (2012). Agricultural Growth is Good, but is not Enough to Improve Nutrition. International Food Policy Research Institute, Secure Nutrition Seminar, World Bank, June. ##El-Zanathy, F. & A. Way. (2009). Egypt Demographic and Health Survey 2008. Ministry of Health, El-Zanaty and Associates, Macro International, Cairo. ##Engel, E. (1857). Die Productions- und Consumptionsverhaltnisse des Konigreichs Sachsen. Reprinted in Engel’s Die Lebenskosten belgischer Atbeiter-Familien.Dresden, 1895. ##Epp, S. (2011). Provincial Approaches to Food Security, Food Matters Manitoba and the Manitoba Alternative Food Research Alliance. ##FAO & WFP (World Food Programme). (2009). The state of food insecurity in the world: Economic crises – Impacts and lessons learned. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations. ##FAO. (1996). The State of Food and Agriculture, Food and Agriculture Organization of the United Nations, Rome. ##FAO. (2006). Policy Brief, Food Security. Issue 2. ##FAO. (2008) An Introduction to the Basic Concepts of Food Security, online: ##FAO. (2012). The State of Food Insecurity in the World, Economic Growth is Necessary but not Sufficient to Accelarate Reduction of Hunger and Malnutrition, Rome. ##FAO. (2012). World Agriculture towards 2030/2050: the 2012 revision, Agricultural Development Economics Division. ##Fosu, K. Yerfi. (1993). Domestic Public Policy and Gana’s Agriculture, 1982- 89. In Ghana under PNDC, edited by E. Gyimah- Boadi, Codesria Book Series. Chippenham, Wiltshire, UK: Antony Rowe. ##Gandhi, V.P. & Z. Zhou. (2014). Food Demand and the Food Security Challenge with Rapid Economic Growth in the Emerging Economies of Ibdia and China. Food Research International, 63: 108-124. ##Gustafson, D.J. (2013). Rising Food Costs and Global Food Security: Key Issue and Relevance for India. Indian Journal of Medical Research, 138 (3): 398- 410. ##Haddad, L., H. Alderman. S. Appleton. L. Song & Y. Yohannes. (2003). Reducing Child Under- Nutrition: How far does Income Growth Take us? World Bank Economic, Review, 17: 107-131. ##Headey, D. (2013). Developmental Drivers of Nutritional Change: a Cross – Country Analysis. World Development, 42: 76-88. ##Hsiao, C. (1986). Analysis of Panel Data, Cambridge UUniversity Press. ## http://www.fao.org/docrep/013/al936e/al936e00.pdf##Mason, J., J. Rivers & C. Helwig. (2005). Recent Trends in Malnutrition in Developing Regions: Vitamin A deficiency, anemia, iodine deficiency, and child underweight. Food and Nutrition Bulletin, 26(1): 57–162. ##Ravallion, M. & S. Chen. (1997). What can new survey data tell us about recent changes in distribution and poverty? World Bank Economic Review. 11 (2): 357–382. ##Sant'ana de Camargo Barros, G., L. Rogerio Aparecido Alves & M. Osaki. (2010). Biofuels, food security and compensatory subsidies. China Agricultural Economic Review, 2(4), 433-455.‏ ##Sargan, J.D. (1958). The Estimation of Economic Relationships using Instrumental Variables, Econometrica, 26 (3): 393–415. ##Timmer, P. (2005). Food Security and Economic Growth: An Asian Perspective, Asian- Pacific Economic Literature, 19(1): 1- 7. ##World Bank. (2014). World development indicators database. Accessed June 6, 2014. http:// data.worldbank.org/data-catalog/world-development-indicators. ##World Food Summit. (1996). Monitoring Progress since the World Food Summit, Rome, 13-17 November. ##Wossen, T., T. Berger, M.G. Haile & C. Troost. (2017). Impacts of climate variability and food price volatility on household income and food security of farm households in East and West Africa, Agricultural Systems, In Press. ##